سؤال ـ طبق ماده6 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 26/5/1376، هرگاه مالك، ملك تجاري خود را به اجاره واگذار نمايد، مي‌تواند مبلغي را تحت عنوان سرقفلي از مستأجر دريافت نمايد همچنين مستأجر مي‌تواند در اثناء مدت اجاره براي واگذاري حق خود مبلغي را از موجر و يا مستأجر دريافت نمايد مگر اين كه در ضمن عقد اجاره حق‌ انتقال به غير سلب شده باشد و طبق تبصره2 همان ماده در صورتي كه مؤجر به طريق صحيح شرعي، سرقفلي را به مستأجر منتقل نمايد، حق مطالبه سرقفلي به قيمت روز را دارا مي‌باشد، در صورتي كه مستأجر با وجود سلب حق انتقال به غير مورد اجاره را به غير انتقال دهد و مالك دادخواست تخليه بر عليه مستأجر و منتقل‌اليه تقديم دادگاه نمايد، آيا به مستأجر يا منتقل‌اليه، سرقفلي و يا حق كسب و پيشه تعلق مي‌گيرد يا نه؟ و در صورت تعلق به قيمت روز مي‌باشد و يا قيمت تقديمي مستأجر متخلف در زمان خريد و ضمناً با توجه به ماده6 قانون فوق كه در آن اثناء مدت اجاره قيد شده، آيا فرقي مابين انتقال در اثناء مدت اجاره و يا پس از انقضاء مدت ‌اجاره موجود است يا نه؟ و ضمانت اجراي تخلف مستأجر به چه نحوي جبران مي‌گردد.

نظريه شماره 5924/7ـ 23/9/1387

نظريه اداره كل حقوقي و تدوين قوانين قوه قضائيه

در فرض استعلام چنانچه از مستأجر سلب حق انتقال به غير شده باشد و با وجود آن، مورد اجاره را به غير واگذار نمايد چون منتقل‌اليه مستأجر محسوب نمي‌شود و با انتقال مورد اجاره به غير بدون مجوز، حق مذكور از بين مي‌رود. بنابراين سرقفلي يا حق كسب و پيشه به وي تعلق نمي‌گيرد و فرقي بين انتقال در اثناء مدت اجاره و يا پس از انقضاء مدت اجاره وجود ندارد و ضمانت اجراي تخلف مستأجر تخليه بدون پرداخت سرقفلي يا حق كسب و پيشه است با اين توضيح كه چنانچه تخلف قبل از انقضاي مدت اجاره صورت گيرد و مالك درصدد تخليه مورداجاره باشد مي‌تواند تقاضاي فسخ اجاره‌نامه و تخليه مورد اجاره را از دادگاه صلاحيتدار بخواهد و چنانچه مدت اجاره منقضي شده‌باشد مالك حق دارد طبق ماده3 قانون روابط موجر و مستأجر سال1376 مورد اجاره را تخليه نمايد.