حدود مسئولیت کیفری اطفال و نحوه رسیدگی به جرائم اطفال
اشاره
امروزه چه در سطح داخلی و چه از حیث بین المللی،مقررات و اصولی جهت رسیدگی به جرایم اطفال و حدود مسئولیت کیفری آنان وجود دارد که همگی با نگاهی اصلاحی می خواهند شرایط را برای دوباره اجتماعی شدن این قشر فراهم کنند.حتی در مورد این اشخاص به جای کلمه(بزهکار)از اصطلاح (اشخاص معارض با قانون)استفاده می شود.در این مختصر به بررسی حقوق این دسته از افراد جامعه در صورت ارتکاب جرم ونحوه رسیدگی به جرایم آنان می پردازیم.
تعریف طفل
صرف نظر از اختلاف عقایدی که در خصوص سن مسئولیت کیفری و به تبع در تعریف طفل وجود دارد مطابق مقررات موجود طفل کسی است که به حد بلوغ شرعی نرسیده است و سن بلوغ شرعی در کشور،برای دختر9 سال و برای پسر 15 سال قمری است.با این حال رسیدگی به جرایم اشخاص بالغ کمتر از 18سال همانند افراد نابالغ در دادگاه اطفال صورت می گیرد.
مسئولیت کیفری اطفال
کودکان در صورت ارتکاب جرم فاقد مسئولیت کیفری اند و در صورت ارتکاب جرم تربیت آنان با نظر دادگاه بر عهده سرپرست قانونی شان و در صورتی که دادگاه تشخیص دهد با کانون اصلاح وتربیت اطفال می باشد.
درصورتی که طفل مرتکب قتل یا ایراد صدمه بدنی شود عاقله یعنی بستگان ذکور نسبی پدر و مادر یا پدر(به ترتیب طبقات ارث)مسئولیت پرداخت دیه را دارند.اما اگر کودک مال دیگری را تلف کند از اموال او خسارت وارده جبران می شود.
ترتیب رسیدگی به جرایم اطفال
در صورت ارتکاب جرم توسط کودک پرونده کیفری او مستقیماً در دادگاه مطرح می شود وتحقیقات مقدماتی از او در دادسرا به عمل نمی آید.قانونگذار جهت رفاه حال این قشر از جامعه و اینکه به صورت تخصصی به جرایم آنان رسیدگی شود ،در هرحوزه قضایی یک یا چند شعبه از دادگاه های عمومی را برای رسیدگی به جرایم اطفال اختصاص داده است.در این شعبه ها فقط به جرایم اطفال و نیز افراد بالغ کمتر از 18 سال رسیدگی می شود.
برای رسیدگی به جرایم اطفال ابتداء دادگاه به سرپرست طفل اعلام می کند تا همراه او در دادگاه حاضر شود و یا این که برای طفل وکیل معرفی کند.چنان چه سرپرست طفل حضور نیابد و یا از معرفی وکیل خودداری کند دادگاه برای طفل وکیل تسخیری تعیین می کند تا از حقوق طفل در دادگاه دفاع کند.
هرگونه تحقیق از طفل توسط قاضی دادگاه صورت می گیرد و اقداماتی که توسط پلیس یا دادسرا برای انجام تحقیقات مقدماتی در خصوص سایر افراد انجام می گیرد در خصوص اطفال باید توسط دادگاه صورت گیرد.
اصولاًاحضار طفل برای انجام تحقیقات مقدماتی و رسیدگی به جرم از طریق سرپرست او به عمل می آیدو در صورت عدم حضور طفل جلب می شود.
در جریان تحقیقات از طفل اگر ضرورتی به نگهداری از طفل نباشد برای امکان دسترسی به او و جلوگیری از فرارش دادگاه می تواند به یکی از طرق زیر عمل کند.
-سرپرستش را به حضور به موقع طفل نزد دادگاه ملتزم کند.
-سرپرست طفل یا شخص ثالثی برای آزادی طفل وثیقه ای بسپارند.
چنان چه طفل فاقد سرپرست باشد یا سرپرست طفل ملتزم و متعهد نشود یا وثیقه نسپارد و شخص ثالثی نیز حاضر به معرفی وثیقه نشود دادگاه دستور می دهد تا طفل متهم،تا زمان صدور رای و اجرای آن در کانون اصلاح تربیت به صورت موقت نگهداری شود و اگر در حوزه قضائی دادگاه کانون اصلاح وجود نداشته باشد کودک به تشخیص دادگاه در محل مناسب دیگری نگهداری خواهد شد.
هم چنین اگر نگهداری طفل برای انجام تحقیقات و یا جلوگیری از تبانی با سایر همدستان ضرورت پیدا کند دادگاه می تواند دستور دهد تا به طور موقت از متهم در کانون مراقبت به عمل آید.
رسیدگی به جرایم اطفال به صورت غیر علنی است و در دادگاه فقط والدین و وکیل مدافع و شهود و مطلعین و نماینده کانون اجازه حضور دارند آن هم به تشخیص دادگاه و انتشار جریان محاکمه اطفال در جراید و رسانه های گروهی و تهیه فیلم یا عکس از جریان دادرسی یا افشای هویت و مشخصات طفل متهم ممنوع و جرم می باشدو در صورت ارتکاب، شخص یا ااشخاص مرتکب به 91 روز تا یکسال حبس یا جزای نقدی از000/500تا 000/000/12ریال محکوم خواهند شد.
در صورتی که دادگاه طفل متهم را مقصر تشخیص دهد برابر گزارش هایی که از وضع او از کانون دریافت می کند می تواند در تصمیمات خود در خصوص او تجدیدنظر کندو مهلت نگهداریش را در کانون تا یک چهارم تخفیف دهد.
در هر صورت رای دادگاه اطفال در خصوص اتهام وارده به طفل قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استانی که دادگاه اطفال در حوزه آن واقع شده،خواهد بود.
بازنشر از سایت لاهیجان
:: موضوعات مرتبط:
مطالب و اخبار حقوقی،
مطالب و اخبار اجتماعی،
آموزش های حقوقی،
مشاوره حقوقی در مورد حقوق متهم،
مشاوره حقوقی در مورد حقوق شهروندی،
مشاوره حقوقی در مورد مجازات
:: برچسبها:
میزان مسئولیت کیفری اطفال,
مسئولیت کیفری اطفال,
نحوه رسیدگی به جرائم اطفال,
چگونگی رسیدگی به اتهامات اطفال